Usturlap
Gök cisimlerinin yükseltisini ölçmekte kullanılan bir aractır.Usturlap,bir yıldızın belli bir yükseklikte,genellikle 60 derece,ufkun üstünden geçiş anını saptamaya yarayan bir aygıttır. İlk olarak yunanlılar tarafından kullanıldığı sanılmaktaysa da cihazın gerçek mucitleri islam bilim adamlarıdır.Üç ana kısımdan oluşur. Birinci kısım:genellikle pirincten yapılan dairesel bir levhadır.Bunun üzerine göksel kürenin görünen yarısını temsil eden bir veya iki yay ailesi yer alır.Bunlar yükseklik ve azimutu gösterir.Bu iki yay ailesi de yerel ufka göre yerleştirilir. ikinci kısım:diğerleriyle aynı çapa sahip ek bir levha üzerinde yer alan ve "rete" adı verilen kısımdır.Bu kısım ekliptiğin derecelerini ve önemli sabit yıldızların bir kısmının haritasını içerir.Dönüşü,yıldızların gök yüzündeki hareketini temsil eder. üçüncü kısım:Bu kısım ise birinci levhanın dış kısmı üzerine yerleştirilmiştir ve "alidade veya elhidada" olarak isimlendirilir.Birinci levhanın dış kısmına cizilmiş olan taksimatlı kısımdır ve bu7nunla güneş'in ve gök cisimlerinin yükseklikleri ölçülürdü sekstant adı verilen ölçüm aletlerinin icadıyla birlikte usturlap önemini yitirmiştir
0 Yorum:
Yorum Gönder